बंगालच्या उपसागरातून पावसाची ‘एन्ट्री’!

मध्य-दक्षिण भारत ढगाळ; महाराष्ट्र-कर्नाटकात जोरदार सरी

मुंबई : गेल्या काही आठवड्यांपासून अनियमित आणि कमी झालेला पाऊस आता पुन्हा सक्रिय होण्याची चिन्हे दिसत आहेत. बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या चक्रीवादळसदृश हवामानाच्या प्रभावामुळे आज मध्य आणि दक्षिण भारताच्या मोठ्या भागावर पावसाळी ढगांची दाटी झाली असून, अनेक ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह जोरदार पाऊस सुरू आहे. त्यामुळे परतीच्या पावसाला या हवामानातील घडामोडीमुळे बळ मिळाल्याचे चित्र आहे.

बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेली ही प्रणाली पूर्ण विकसित चक्रीवादळाचे स्वरूप धारण करण्यापूर्वीच भूभागाकडे सरकल्याने तिची तीव्रता तुलनेने कमी राहिली; मात्र तिचा प्रभावक्षेत्र मोठे राहण्याची शक्यता आहे. परिणामी, एखाद्या विशिष्ट भागात अतितीव्र वादळी पावसाऐवजी मध्य आणि दक्षिण भारतातील विस्तृत भागात विखुरलेल्या स्वरूपात पाऊस पडत आहे. काही ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह जोरदार सरी कोसळत असल्या, तरी वादळाच्या स्वरूपातील तीव्र वाऱ्यांचा प्रभाव तुलनेने कमी जाणवत आहे.

महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील अनेक भागांत यापूर्वी पावसाची कमतरता राहिल्याने शेती आणि जलसाठ्यांवर त्याचा परिणाम झाला आहे. अशा परिस्थितीत सध्या होत असलेला पाऊस काही प्रमाणात दिलासा देणारा ठरू शकतो. विशेषतः धरणांच्या पाणीसाठ्यात वाढ होण्यासाठी तसेच रब्बी हंगामाच्या सुरुवातीला जमिनीतील ओलावा वाढण्यासाठी हा पाऊस महत्त्वाचा ठरू शकतो.

मात्र, आधीच कोरड्या झालेल्या जमिनीत अल्पावधीत मोठ्या प्रमाणावर पाऊस झाल्यास पाण्याचा निचरा होण्यास अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे काही ठिकाणी अतिवृष्टी, स्थानिक पूर किंवा पूरसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची शक्यताही नाकारता येत नाही. विशेषतः शेतीचे यापूर्वीच नुकसान झालेल्या भागात पुढील काही दिवसांतील पावसाचे प्रमाण आणि वितरण महत्त्वाचे ठरणार आहे.

या आठवड्यासह पुढील आठवड्यात पावसाची तीव्रता, कालावधी आणि भौगोलिक विस्तार कसा राहतो, यावर परिस्थितीचे पुढील चित्र स्पष्ट होईल. त्यामुळे हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार स्थानिक प्रशासन, जलसंपदा आणि कृषी विभागाला आवश्यक त्या उपाययोजना करण्याची गरज आहे. सध्या मात्र परतीच्या पावसाने पुन्हा जोर धरल्याने पावसाची कमतरता असलेल्या भागांना काहीसा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा निर्माण झाली आहे.